SİVAS HALILARI

Eski tarihlerden günümüze kalan miraslardır aslında kilimler. Anıları, duyguları, acıları, doğayı taşırlar üzerilerinde. Kilim dokuma yapılarından dolayı kirtikli dokuma kategorisindedir. Kirkitli dokumaları bulan ve geliştirenler Türklerdir. Kirkitli (kilim-cicim-sumakzili, halı) dokumalar, Türklerin Orta Asya’dan göç etmesiyle dünyaya yayılmıştır. İnsanların, konutların döşenmesinde örtü ve yaygı gereksinimlerini karşılamak amacıyla yün ipliklerini birbiri arasından bir alt bir üst geçirerek ilk önce kilim yaptıkları, sonradan da bu ipliklerin arasına kısa yün ipliklerini düğümleyerek halıyı buldukları sanılmaktadır.

Kilim Motifleri

Türkiye’nin doğal koşullarının değişik farklılığı ve tarih boyunca çeşitli kültürlere yuva olmasından dolayı bu dokumalar, teknikleri ve desenleri bakımından çok çeşitlidir. Ancak bölge özellikleri göstermekte ve geleneksel olarak yapıldıkları için bilhassa desen bakımından çok az değişmektedir.

Kilim: ” Dokumanın boyunca önlü arkalı çift sıra halinde olan çözgü ipliklerinin arasından, bir ön bir arkadan geçen enine atkı ipliklerinden oluşan ve çözgülerin atkılar tarafından tamamen örtüldüğü bir dokuma türüdür.” şeklinde tanımlanmaktadır. Kilimleri dokuyanların yaşadıkları bölge, yaşadıkları doğal afetler, hayvanlar, inanç, kültürel olaylar, istekleri gibi bir çok etkene bağlı motiflere sahiptirler. Kilimlerin renkleri ülkemize kimyasal boya girdiği dönemlerden sonraları dahi doğal ürünlerden elde edilen kök boya kullanılmaktadır. Kök boya dışında bazı bitkiler ya da meyveler de kullanılmaktadır bunlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Ülkemizde eski halıların incelenmesi ile elde edilen ve anlamlarını bildiğimiz bazı kilim motifleri ve anlamları hakkında elde edilebilen bazı bilgileri aşağıda sıralı bir şekilde size sunmaya çalıştık.Kilim Motifleri (Desenleri) ve Özellikleri

1. Muska Motifi

Muska ve nazarlık: Nazarlık; kem bakışların etkisini azaltır. Muska ise; sahibini kötü olaylardan korur.

 

Muska ve nazarlık

2. Kartal motifi

Kartal: Güç ve kudreti temsil eder.

Kartal motif

3. Küpe motifi

Küpe: Evlenmek isteyen genç kız ailesine isteğini dolaylı olarak belli eder.

Küpe motif

4. Göz motifi

Göz: Kem gözlere, zarara karşı koruyucu olduğuna inanılır.

Göz motif

5. Bereket motifi

Bereket: Birlikte kullanılan eli belinde ve koç boynuzu kadın ve erkeği temsil eder. Ortadaki gözde aileyi kötülüklerden korur.

Bereket motif

6. Bukağı motif

Bukağı: Aile birliğine ve birlikte olma umuduna işaret eder.

Bukağı motif

7. El, Parmak, Tarak Motifi

El, parmak, tarak: Parmaklar, kem gözlerden korur. El motifi; verimliliği, tarak ise doğumu simgeler.

El, parmak, tarak

8. Pıtrak motifi

Pıtrak: Bol çiçekli anlamına gelir. Bolluğun bereketin sembolüdür.

Pıtrak motif

9. Sandık motifi

Sandık: Genç kızların çeyiz sandığını simgeler.

Sandık motif

10. Çengel ve Artı Motifi

Çengel ve Artı: Türk dokumalarında artı (+) ve çengeller insanların tehlikelerden korunması için sık kullanılır.

Çengel Motifi :

Çengel motif

Artı Motifi :

Artı motif

11. Ejderha motifi

Ejderha: Ejderha hava ve suyun efendisidir. Bereketli bahar yağmurlarını getirdiğine inanılır.

Ejderha motif

12. Kuş motifi

Kuş: Baykuş ve karakarga kötülükleri, bülbül ve güvercin; iyi şansı simgeler.

Kuş motif

13. Eli belinde motifi

Eli belinde: Anneliğin, dişiliğin ve verimliliğin sembolüdür.

Eli belinde motif

14. Saç bağı motifi

Saç bağı: Evlenme isteğini ifade eder. Dokumaya katılan saç ise ölümsüzlüğü temsil eder.

Saç bağı motif

15. Koçboynuzu motifi

Koçboynuzu: Üretkenlik, güç ve erkekliği temsil eder. Dokuyan kişinin çok mutlu olduğunu ifade eder.

Koçboynuzu motif

16. Suyolu motifi

Suyolu: Suyun insan hayatındaki önemini vurgular.

Suyolu motif

17. Akrep motifi

Akrep: Akrebin kötülüğünden korunmak için dokunur.

Akrep motif

18. Yıldız motifi

Yıldız: Üretkenliği temsil eder.

Yıldız motif

19. Hayat ağacı motifi

Hayat ağacı: Sonsuzluğun sembolüdür.

Hayat ağacı motif

SİVAS HALI ÖRNEKLERİ

 

 

 

 

 


*** RADYO BORA RESMİ WEB SİTESİDİR TÜM HAKLARI SAKLIDIR, İZİNSİZ KOPYALANMASI VE ÇOĞALTILMASI YASAKTIR***